Cột kinh phật thời Đinh

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Ninh Bình có 22 hiện vật và nhóm hiện vật được công nhận là Bảo vật quốc gia, thuộc nhiều giai đoạn lịch sử khác nhau, từ thời Tiền – Sơ sử, thời Đinh – Tiền Lê, thời Lý, Trần đến thời Lê sơ – Mạc – Lê Trung Hưng. Trong đó có thể kể đến những hiện vật tiêu biểu như: Trống đồng Tiên Nội I, trống đồng Vũ Bản, Sưu tập cột kinh Phật thời Đinh, Cột kinh Phật chùa Nhất Trụ, bia Sùng Thiện Diên Linh, Tượng Phật A Di Đà, bàn thờ Phật bằng đá chùa Thượng Nương, sách đồng Khâm Ban của Lê Thánh Tông cùng nhiều hiện vật quý giá khác hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng tỉnh và các di tích trên địa bàn.

Trống đồng Tiên Nội I

Tuy nhiên, đến nay chưa có ấn phẩm nào tập hợp và giới thiệu một cách hệ thống về các Bảo vật quốc gia của tỉnh Ninh Bình. Vì vậy, việc nghiên cứu, biên soạn và xuất bản cuốn sách “Bảo vật quốc gia tỉnh Ninh Bình” có ý nghĩa quan trọng trong việc hệ thống hóa tư liệu, đồng thời giới thiệu đầy đủ và khoa học những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, khoa học và thẩm mỹ của các bảo vật.

Cuốn sách dự kiến có dung lượng khoảng 180–200 trang, khổ 21 x 30 cm, in màu, bìa cứng, được biên soạn song ngữ Việt – Anh, với số lượng in khoảng 400–500 cuốn. Nội dung gồm phần giới thiệu khái quát về hệ thống Bảo vật quốc gia của tỉnh, danh mục thống kê các bảo vật và phần giới thiệu chi tiết từng hiện vật với các thông tin cơ bản như: tên bảo vật, niên đại, chất liệu, kích thước, địa điểm phát hiện hoặc lưu giữ, mô tả đặc điểm hình khối, hoa văn và kỹ thuật chế tác. Bên cạnh đó là hệ thống hình ảnh, bản vẽ, bản dập và bản dịch Hán Nôm (đối với các hiện vật có văn tự), giúp người đọc có cái nhìn toàn diện và sinh động về giá trị của từng bảo vật.

Lộ trình thực hiện được triển khai theo các bước: tháng 3/2026 trình phê duyệt kế hoạch và đề cương chi tiết, đồng thời tổ chức khảo sát thực tế, nghiên cứu, thu thập tư liệu và chụp ảnh hiện vật; Tháng 4/2026 tiến hành biên soạn bản thảo nội dung và thực hiện bản dịch song ngữ Việt – Anh; Tháng 5/2026 triển khai thiết kế maket sách và hoàn thiện hồ sơ xin cấp phép xuất bản; Dự kiến tháng 6/2026, bản thảo sẽ được chuyển tới đơn vị in ấn để triển khai in và phát hành ấn phẩm.

Việc triển khai kế hoạch được giao cho Phòng Nghiên cứu Lịch sử – Văn hóa thuộc Bảo tàng chủ trì thực hiện. Hiện nay, phòng đang tích cực nghiên cứu, sưu tầm tư liệu và biên soạn nội dung các bài viết nhằm bảo đảm tiến độ và chất lượng của ấn phẩm.

Bộ chân đèn và lư hương gốm men thời Mạc

Cuốn sách “Bảo vật quốc gia tỉnh Ninh Bình” sau khi hoàn thành và xuất bản sẽ góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, đồng thời quảng bá hình ảnh vùng đất và con người Ninh Bình; qua đó nâng cao nhận thức của cộng đồng trong việc gìn giữ và phát huy giá trị của các Bảo vật quốc gia./.

Hồng Nga (Bảo tàng NB)