Vì sao an toàn thông tin là yếu tố sống còn trong phát triển chính quyền số?

Chính vì vậy, an toàn thông tin (ATTT) đã trở thành yếu tố sống còn, là điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền số hiện đại, hiệu quả và bền vững.

An ninh mạng là nền tảng cho sự thành công của chuyển đổi số

1. Dữ liệu là tài sản quốc gia – và cũng là mục tiêu tấn công hàng đầu

Chính quyền số vận hành dựa trên dữ liệu số. Càng nhiều dịch vụ công được đưa lên môi trường mạng, càng nhiều dữ liệu quan trọng được số hóa – từ cơ sở dân cư, đất đai, doanh nghiệp, giáo dục, y tế đến thông tin điều hành nội bộ.

Dữ liệu này không chỉ có giá trị quản lý mà còn có giá trị kinh tế lớn, nên luôn nằm trong tầm ngắm của tội phạm mạng. Chỉ một lỗ hổng nhỏ có thể gây ra: Rò rỉ thông tin cá nhân của hàng chục nghìn người dân; Gián đoạn cung cấp dịch vụ công trực tuyến; Tê liệt hệ thống điều hành của cơ quan nhà nước; Thiệt hại về tài chính và uy tín của chính quyền.

Một sự cố an ninh mạng có thể “phá hỏng” nhiều năm nỗ lực chuyển đổi số nếu không có biện pháp phòng vệ từ sớm và từ xa.

2. Dịch vụ công trực tuyến chỉ hiệu quả khi người dân tin tưởng

Niềm tin số là nền tảng để người dân, doanh nghiệp sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Nếu xảy ra rủi ro như: Lộ thông tin cá nhân; Bị chiếm quyền truy cập tài khoản; Bị lừa đảo qua các kênh giả mạo cơ quan nhà nước…thì niềm tin vào môi trường số sẽ bị suy giảm ngay lập tức. Khi niềm tin bị ảnh hưởng, toàn bộ chiến lược chuyển đổi số, dù đầu tư lớn đến đâu, cũng khó đạt hiệu quả.

Do đó, bảo đảm ATTT chính là bảo vệ niềm tin của người dân, là thước đo chất lượng thực sự của chính quyền số.

3. Các cuộc tấn công mạng ngày càng tinh vi và liên tục

Không gian mạng hiện nay không còn những cuộc tấn công nhỏ lẻ mà là:

- Tấn công có chủ đích (APT)

- Tấn công mã độc tống tiền (ransomware)

- Giả mạo danh tính

- Tấn công vào chuỗi cung ứng phần mềm

- Tấn công từ thiết bị IoT và hệ thống điều khiển tự động

Các cơ quan nhà nước là đối tượng ưu tiên của tin tặc bởi giá trị dữ liệu cao và mức độ ảnh hưởng lớn khi hệ thống bị tê liệt. Hậu quả của các cuộc tấn công này không chỉ là thiệt hại kỹ thuật, mà còn tác động đến: Niềm tin của người dân; hoạt động của cả hệ thống chính trị; an ninh quốc gia. Chính vì thế, ATTT không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật mà còn là nhiệm vụ chính trị, pháp lý và chiến lược.

4. An toàn thông tin quyết định chất lượng vận hành của chính quyền số

Chính quyền số vận hành 24/7, kết nối liên thông giữa các ngành, các cấp. Một điểm yếu nhỏ tại địa phương, một cán bộ sơ suất trong thao tác, một tài khoản bị lộ mật khẩu… đều có thể kéo theo sự cố trên diện rộng. Một hệ thống chính quyền số chỉ thực sự hiệu quả khi đảm bảo: Tính bảo mật (không ai trái phép truy cập); tính toàn vẹn (không bị thay đổi trái phép); tính sẵn sàng (hoạt động liên tục, không gián đoạn). Nếu không đảm bảo ATTT, mọi nền tảng số, dịch vụ số, dữ liệu số đều có thể trở thành “con tin” của tin tặc.

5. An toàn thông tin là yếu tố bắt buộc để phát triển kinh tế số, xã hội số

Chính quyền số là trụ cột đầu tiên của chuyển đổi số quốc gia. Nhưng ba trụ cột: Chính quyền số – Kinh tế số – Xã hội số chỉ có thể tăng trưởng đồng bộ khi được bảo vệ bởi một “lá chắn số” đủ mạnh.

- Doanh nghiệp sẽ không dùng hóa đơn điện tử, thanh toán số nếu lo rò rỉ dữ liệu.

- Người dân sẽ không giao dịch trực tuyến nếu sợ bị lừa đảo

- Các nền tảng số sẽ không được mở rộng nếu rủi ro mất an toàn quá lớn ATTT không chỉ bảo vệ chính quyền mà còn bảo vệ toàn bộ hệ sinh thái số của tỉnh.

6. ATTT là trách nhiệm chung, nhưng vai trò của cơ quan nhà nước là then chốt

Để xây dựng môi trường số an toàn, cần sự tham gia của các Cơ quan nhà nước; các Doanh nghiệp công nghệ; Người dân (kỹ năng số, cảnh giác trước lừa đảo). Trong đó, cơ quan nhà nước đóng vai trò xây dựng chính sách và tiêu chuẩn kỹ thuật, đầu tư hạ tầng ATTT;  Kiểm tra, giám sát, ứng cứu sự cố; Bảo vệ dữ liệu của người dân và tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng người dân. Khi chính quyền làm tốt, toàn xã hội sẽ an toàn hơn.

7. Không có an toàn thông tin – không có chính quyền số

ATTT không phải “phần phụ”, không phải “khi nào có sự cố mới xử lý”, mà là nền móng của chuyển đổi số. Muốn xây dựng chính quyền số hiện đại, thông minh, hiệu quả, trước tiên phải xây dựng một không gian số an toàn. Do đó, đầu tư cho ATTT chính là đầu tư cho năng lực điều hành của bộ máy, cho niềm tin của người dân;  cho tốc độ phát triển kinh tế – xã hội và cho An ninh quốc gia trong thời đại số.

An toàn thông tin không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật – đó là yếu tố sống còn của mọi chiến lược chuyển đổi số./.