Không ít người chỉ nhận ra mình bị lừa khi tiền đã chuyển, tài khoản đã mất quyền kiểm soát. Tuy nhiên, nếu xử lý kịp thời ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ, người dân vẫn có thể hạn chế thiệt hại và bảo vệ quyền lợi của mình.

Những dấu hiệu cần lập tức cảnh giác. Người dân cần đặc biệt chú ý khi gặp các tình huống sau:

- Bị thúc ép chuyển tiền gấp, không cho thời gian suy nghĩ hoặc kiểm chứng.

- Yêu cầu cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin thẻ ngân hàng.

- Nhận đường link lạ, yêu cầu cài đặt ứng dụng không có trên kho chính thức.

- Cam kết lợi nhuận cao, trúng thưởng, hoàn tiền nhưng yêu cầu đóng phí trước.

- Tài khoản mạng xã hội, ngân hàng có dấu hiệu đăng nhập bất thường.

Cần làm gì ngay khi nghi ngờ bị lừa đảo?

- Dừng mọi giao dịch ngay lập tức. Không tiếp tục chuyển tiền, không cung cấp thêm thông tin cá nhân, không làm theo bất kỳ hướng dẫn nào từ đối tượng nghi vấn, dù chúng liên tục gọi điện, nhắn tin đe dọa hoặc dụ dỗ.

- Ngắt kết nối và bảo vệ tài khoản. Ngắt kết nối Internet nếu nghi ngờ thiết bị bị kiểm soát. Đổi mật khẩu các tài khoản quan trọng như ngân hàng, email, mạng xã hội bằng thiết bị an toàn khác. Kích hoạt xác thực hai yếu tố (2FA) nếu chưa sử dụng.

- Liên hệ ngay với ngân hàng. Trong trường hợp đã chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin tài khoản, cần liên hệ ngay với ngân hàng để yêu cầu hỗ trợ khẩn cấp, phong tỏa giao dịch nếu còn khả năng. Thời gian xử lý càng sớm, cơ hội giảm thiệt hại càng cao.

- Lưu giữ toàn bộ bằng chứng. Chụp màn hình tin nhắn, lịch sử cuộc gọi, thông tin tài khoản nhận tiền, đường link, ứng dụng đã cài đặt. Đây là căn cứ quan trọng để cơ quan chức năng xác minh và xử lý vụ việc.

- Trình báo cơ quan công an. Người dân cần nhanh chóng trình báo tại cơ quan công an nơi cư trú hoặc đơn vị chuyên trách về phòng, chống tội phạm công nghệ cao. Việc trình báo kịp thời không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của bản thân mà còn góp phần ngăn chặn các hành vi lừa đảo tiếp diễn.

Đừng im lặng vì ngại hoặc xấu hổ.

Thực tế cho thấy, nhiều nạn nhân không trình báo vì tâm lý ngại ngùng, sợ bị trách móc hoặc nghĩ rằng “mất rồi thì thôi”. Điều này vô tình tạo điều kiện cho đối tượng lừa đảo tiếp tục gây án với người khác. Lừa đảo trực tuyến là hành vi phạm pháp, người bị hại không có lỗi khi đã trở thành nạn nhân của thủ đoạn tinh vi.

Chủ động phòng ngừa là giải pháp lâu dài. Để giảm nguy cơ bị lừa đảo, người dân cần nâng cao cảnh giác khi tham gia các hoạt động trên không gian mạng, không tin vào các lời mời gọi “lợi nhuận cao”, “việc nhẹ lương cao”, “xử lý hồ sơ gấp qua điện thoại”. Đồng thời, thường xuyên cập nhật kiến thức an toàn thông tin, chia sẻ cảnh báo cho người thân, đặc biệt là người cao tuổi và thanh thiếu niên.

Bình tĩnh – kiểm chứng – hành động đúng cách. Trong môi trường số, bình tĩnh là lớp phòng vệ đầu tiên trước các chiêu trò lừa đảo. Khi nghi ngờ bị lừa đảo trực tuyến, việc dừng lại đúng lúc, xử lý kịp thời và trình báo đầy đủ sẽ giúp hạn chế thiệt hại và bảo vệ an toàn cho chính mình và cộng đồng./.