Hành trình bảo vệ không gian mạng Ninh Bình trong kỷ nguyên số

VNPT Ninh Bình chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, mạng máy tính, cơ sở dữ liệu của hệ thống thông tin

Ghi nhận hành trình nhiều nỗ lực, sự vào cuộc đồng bộ của các sở, ngành, doanh nghiệp công nghệ và các lực lượng chức năng trong việc xây dựng một không gian mạng Ninh Bình an toàn – tin cậy – lành mạnh.

Không gian mạng: mặt trận mới trong thời đại số

Những năm gần đây, lượng người dùng Internet và các nền tảng số tại Ninh Bình tăng nhanh. Các dịch vụ công trực tuyến, hệ thống giám sát, camera đô thị, phần mềm quản lý ngành, hệ thống truyền thanh thông minh, cơ sở dữ liệu dân cư, giáo dục, y tế… được triển khai rộng rãi.

Song song với sự phát triển đó, các nguy cơ mất an toàn thông tin cũng gia tăng. Những hình thức tấn công mạng phổ biến hiện nay bao gồm: tấn công từ chối dịch vụ (DDoS), lừa đảo trực tuyến, xâm nhập trái phép, đánh cắp tài khoản, phát tán mã độc, giả mạo trang web công quyền, và đặc biệt là tấn công vào các hệ thống thông tin của cơ quan nhà nước.

Theo thống kê của cơ quan chuyên môn, chỉ riêng năm 2024, Ninh Bình đã ghi nhận hàng nghìn cảnh báo truy cập độc hại bị hệ thống chặn lọc; hàng trăm email chứa mã độc bị phát hiện; nhiều cuộc tấn công có chủ đích (APT) bị ngăn chặn kịp thời. Những con số ấy cho thấy không gian mạng đang là mặt trận thực sự, nơi an ninh quốc gia và an ninh con người đều chịu tác động trực tiếp.

Phía sau “hàng rào số”: Câu chuyện của những người bảo vệ thầm lặng

Tại Trung tâm Giám sát An toàn Thông tin của tỉnh, 24/7 luôn sáng đèn. Trên những màn hình lớn, hàng trăm luồng dữ liệu đang được phân tích liên tục. Từ những gói tin bất thường, địa chỉ truy cập lạ, hành vi nghi vấn… các chuyên gia an ninh mạng phải rà soát từng biến động để phát hiện dấu hiệu nguy cơ.

Kỹ sư an toàn thông tin VNPT Ninh Bình chia sẻ: “Nhiều cuộc tấn công nhìn qua rất nhỏ, chỉ là vài gói tin bất thường. Nhưng nếu không phát hiện sớm, nó có thể là mầm mống làm tê liệt cả hệ thống. Công việc của chúng tôi giống như người gác cổng, chỉ cần chậm vài giây là hậu quả rất lớn.”

Không chỉ giám sát, lực lượng kỹ thuật còn phải ứng cứu sự cố, hỗ trợ các đơn vị xử lý khi phát hiện lỗ hổng hoặc nghi vấn tấn công. Họ là những người “đứng sau màn hình” nhưng lại đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ hệ thống chính quyền số của tỉnh.

Ninh Bình tăng tốc: Xây dựng lá chắn số đa tầng

Những năm gần đây, tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp:

1. Xây dựng hệ thống giám sát an toàn thông tin tập trung cấp tỉnh

Hệ thống này được kết nối với các sở, ngành, địa phương, thực hiện giám sát liên tục, phát hiện nguy cơ theo thời gian thực, và tự động cảnh báo về các hành vi bất thường.

2. Chuẩn hóa mô hình bảo đảm an toàn thông tin 4 lớp

Theo hướng dẫn của Bộ Thông tin và Truyền thông, tỉnh triển khai đầy đủ:

- Lớp 1: Tự bảo vệ tại cơ quan, đơn vị

- Lớp 2: Giám sát của đơn vị chuyên trách về CNTT

- Lớp 3: Giám sát của Trung tâm giám sát an toàn thông tin tỉnh

- Lớp 4: Hỗ trợ của doanh nghiệp ATTT chuyên nghiệp

Đây là “lá chắn nhiều tầng” giúp tăng sức đề kháng của hệ thống.

3. Đầu tư trang thiết bị, nâng cấp hạ tầng bảo mật

Tường lửa, hệ thống chống xâm nhập (IDS/IPS), hệ thống lọc thư rác – mã độc, giải pháp quản lý định danh số, sao lưu dữ liệu, trung tâm dữ liệu dự phòng… được triển khai đồng bộ.

4. Đảm bảo an toàn cho các nền tảng chuyển đổi số

Các hệ thống trọng điểm như: dịch vụ công, một cửa điện tử, cơ sở dữ liệu dùng chung, hệ thống quản lý điều hành, thư viện số, hệ thống truyền thanh thông minh… đều được tăng cường biện pháp bảo mật và giám sát nghiêm ngặt.

5. Tăng cường tập huấn, diễn tập, nâng cao nhận thức

Hàng nghìn cán bộ, công chức đã được tập huấn kỹ năng an toàn thông tin; các cuộc diễn tập an ninh mạng cấp tỉnh được tổ chức thường xuyên giúp nâng cao khả năng ứng phó sự cố.

Khi người dân trở thành “lá chắn đầu tiên”

Một thực tế cho thấy: hơn 60% rủi ro mất an toàn thông tin bắt nguồn từ nhận thức người dùng. Nắm bắt điều đó, Ninh Bình đẩy mạnh tuyên truyền, xây dựng công dân số an toàn thông tin với thông điệp:

- Không cung cấp mật khẩu, mã OTP cho bất cứ ai

- Cảnh giác với đường link lạ, web giả mạo

- Cài đặt phần mềm chống virus

- Không chia sẻ thông tin đời tư lên mạng xã hội

- Xác thực tài khoản hai lớp

- Báo ngay cho cơ quan chức năng khi gặp sự cố

Tại các trường học, hoạt động truyền thông về “an toàn không gian mạng cho học sinh” được duy trì thường xuyên, giúp các em nhận thức sớm về nguy cơ lừa đảo, bạo lực mạng và thông tin xấu độc.

Nỗ lực “làm sạch” môi trường mạng – xử lý thông tin xấu độc

Cùng với đảm bảo kỹ thuật, Ninh Bình tăng cường quản lý nội dung trên môi trường mạng. Các cơ quan chức năng đã:

- Yêu cầu gỡ bỏ nhiều bài viết sai sự thật, xuyên tạc

- Phối hợp với Bộ TT&TT xử lý các trang web, tài khoản vi phạm

- Triển khai hệ thống phân tích dữ liệu mạng xã hội để phát hiện sớm các luồng thông tin tiêu cực

- Đảm bảo thông tin chính xác, minh bạch, kịp thời từ cơ quan nhà nước để hạn chế tin giả lan truyền

Những hoạt động này góp phần tạo dựng môi trường mạng lành mạnh, ổn định, phục vụ tốt công tác chuyển đổi số của tỉnh.

Hướng tới một không gian mạng an toàn – nền tảng cho chính quyền số và xã hội số

“Không gian mạng an toàn là nền tảng để vận hành chính quyền số, phát triển kinh tế số và hình thành xã hội số. Bảo đảm an toàn thông tin không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội.”

Trong giai đoạn 2025–2030, tỉnh tiếp tục tập trung:

- Hoàn thiện hệ sinh thái an toàn thông tin từ tỉnh đến cơ sở

- Nâng cấp Trung tâm giám sát an ninh mạng

- Tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân

- Phát triển đội ngũ chuyên gia ATTT cấp tỉnh

- Mở rộng mô hình “tổ công nghệ số cộng đồng” tuyên truyền về an toàn thông tin đến từng hộ dân.

Trong kỷ nguyên số, bảo vệ không gian mạng chính là bảo vệ phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ cuộc sống bình yên của mỗi người dân. Và hành trình ấy, dù còn nhiều thử thách, Ninh Bình đã và đang đi những bước đi vững chắc, trách nhiệm và đầy quyết tâm./.