Các đại biểu dự khai mạc Lễ hội

Đình Ruối, thuộc thôn Ngọc Chuế, xã Tân Minh, tỉnh Ninh Bình được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia vào năm 1992. Tên gọi “Đình Ruối” xuất phát từ đặc điểm cảnh quan độc đáo, phía trước đình có dậu bằng những cây duối cổ thụ ken dày như bức tường thành, che chắn cho chốn linh thiêng. Di tích gắn liền với lịch sử dựng làng, lập ấp của cư dân địa phương và thờ nhị vị phúc thần: Kiến Quốc phu nhân Lương Thị Minh Nguyệt cùng chồng là Đinh Công Tuấn, những người có công lớn trong sự nghiệp chống giặc ngoại xâm, bảo vệ quê hương và xây dựng cuộc sống yên ổn cho nhân dân. Xét dưới góc độ lịch sử, chiến công của bà Minh Nguyệt là điển hình tiêu biểu cho nghệ thuật tình báo nhân dân và thế trận lòng dân. Tư duy sắc sảo của bà giúp nghĩa quân hạ thành Cổ Lộng nhanh chóng bẻ gãy mắt xích phòng thủ quan trọng của địch tại vùng hạ lưu, góp phần vào thắng lợi chung của cuộc khởi nghĩa chống giặc Minh của nghĩa quân Lam Sơn.

Toàn cảnh Đình Ruối

Lễ hội truyền thống Đình Ruối được tổ chức hằng năm là dịp để nhân dân ôn lại truyền thống hào hùng của cha ông, tôn vinh những người có công với làng xã; đồng thời khơi dậy truyền thống “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc, giáo dục truyền thống yêu nước, hun đúc tinh thần đoàn kết, bồi đắp lòng tự hào dân tộc cho các thế hệ con cháu quê hương, góp phần gìn giữ các nghi lễ, phong tục và nét đẹp văn hóa làng xã; tạo sự gắn kết cộng đồng, giáo dục thế hệ trẻ về lịch sử và truyền thống địa phương; thúc đẩy các hoạt động văn hóa – văn nghệ, quảng bá hình ảnh địa phương và góp phần phát triển kinh tế – xã hội, tạo nên sức lan tỏa sâu rộng trong đời sống cộng đồng.

Lễ hội truyền thống Đình Ruối năm nay kỷ niệm 582 năm ngày mất của nhị vị Phúc thần: Kiến quốc công Trinh liệt phu nhân Lương Thị Minh Nguyệt và Kiến quốc công Trung dũng đại thần Đinh Công Tuấn được tổ chức từ ngày 11 đến ngày 13 tháng 01 năm 2026 (tức ngày 23 đến ngày 26 tháng 11 năm Ất Tỵ). Công tác tổ chức lễ hội được UBND xã Tân Minh chuẩn bị chu đáo với sự vào cuộc của toàn bộ hệ thống chính trị: từ phòng Văn hóa – Xã hội, Ban Quản lý di tích, Ban Khánh tiết, các ban ngành đoàn thể, lực lượng công an – quân sự, đến các thôn xóm, nhà trường và đông đảo nhân dân. Lễ hội được thực hiện chặt chẽ, đảm bảo an toàn, tiết kiệm, đúng quy định, đồng thời phát huy giá trị văn hóa truyền thống và đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng, tâm linh chính đáng của nhân dân, để lại dấu ấn trong cộng đồng dân cư. Tâm điểm là nghi thức rước Thánh về đình. Đội hình rước sắp xếp chặt chẽ: kiệu ông (6 nam khiêng) đi đầu, tiếp đến kiệu bà (6 nữ khiêng), sau cùng là kiệu thành hoàng các thôn, xóm. Nghi lễ tái hiện tinh thần thượng võ, thắt chặt tình đoàn kết cộng đồng. Bên cạnh phần rước kiệu uy nghiêm là các nghi thức tế lễ cổ truyền: lễ chiếu văn, tế khai hội, tế cáo yết, tế tạ… Đồng thời lễ hội tái hiện câu chuyện lịch sử năm xưa qua chính các lễ vật dâng cúng. Các tế phẩm dâng lên hai đức thánh gồm bánh vưng (bánh dày), bánh mật, bánh gai, mía, cam… tượng trưng cho những đồ ăn mà bà Nguyệt từng bán cho quân Minh để dò la tin tức của giặc. Các hoạt động văn hóa – nghệ thuật, các trò chơi dân gian: tiếng hát sân đình, diễn hoạt cảnh, giao lưu văn nghệ quần chúng, sự tham gia của các nhà trường và đội văn nghệ các thôn, giã bánh Vưng (bánh dày)…, thu hút đông đảo nhân dân và khách thập phương.

Với sự quan tâm chỉ đạo của các cấp lãnh đạo, sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan, ban ngành và tinh thần đoàn kết của nhân dân, Lễ hội truyền thống Đình Ruối đã tạo nên một không khí lễ hội trang trọng, linh thiêng mà vẫn sôi nổi, vui tươi. Lễ hội trở thành điểm thu hút du lịch tâm linh, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế – xã hội của xã Tân Minh./.

Mỹ Ngọc-Phòng Quản lý Lễ hội và gia đình