Ninh Bình là vùng đất giàu truyền thống lịch sử – văn hóa, nơi hội tụ sự đa dạng của cảnh quan tự nhiên và chiều sâu văn hóa cộng đồng. Trải qua các giai đoạn lịch sử, trên địa bàn tỉnh đã hình thành hệ thống di tích, tín ngưỡng và hàng trăm lễ hội lớn nhỏ, phản ánh sinh động đời sống tinh thần của Nhân dân, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa và quảng bá hình ảnh vùng đất, con người Ninh Bình. Các lễ hội không chỉ là không gian sinh hoạt tâm linh, gắn kết cộng đồng, mà còn là nơi lưu giữ và lan tỏa những giá trị lịch sử được truyền trao qua nhiều thế hệ; đồng thời thể hiện sự giao thoa hài hòa giữa các vùng miền, góp phần tạo nên diện mạo văn hóa phong phú, đặc sắc của tỉnh.

Những năm qua, công tác quản lý và tổ chức lễ hội trên địa bàn tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực, từng bước đi vào nền nếp. Hoạt động lễ hội cơ bản đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của Nhân dân, góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống, đồng thời tạo động lực thúc đẩy phát triển du lịch và kinh tế – xã hội. Bên cạnh những kết quả đạt được, thực tiễn tổ chức lễ hội tại một số địa phương vẫn còn phát sinh những khó khăn, vướng mắc; việc thực hiện các quy định có nơi chưa thật sự đồng bộ; công tác chỉ đạo, điều hành chưa theo kịp yêu cầu đặt ra trong giai đoạn mới, nhất là trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Ảnh minh họa.

Trước yêu cầu đó, nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về lễ hội, đồng thời bảo đảm việc tổ chức lễ hội trên địa bàn tỉnh năm 2026 diễn ra trang trọng, an toàn, văn minh và đúng quy định, Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành văn bản chỉ đạo, định hướng các sở, ban, ngành, đoàn thể và Ủy ban nhân dân các xã, phường tập trung thực hiện 5 nhiệm vụ trọng tâm trong công tác quản lý, tổ chức lễ hội.

Một là, tiếp tục quán triệt và triển khai thực hiện nghiêm các chủ trương của Đảng, quy định của pháp luật về quản lý và tổ chức lễ hội; thực hiện đúng thẩm quyền, trách nhiệm được phân cấp theo quy định, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ trong quá trình tổ chức thực hiện.

Hai là, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhằm nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành của các cấp, các ngành và Nhân dân trong việc thực hiện các quy định về quản lý, tổ chức lễ hội và xây dựng nếp sống văn minh. Tăng cường giới thiệu nguồn gốc, giá trị lịch sử của lễ hội, di tích và ý nghĩa của tín ngưỡng, nghi lễ truyền thống; vận động hạn chế đốt vàng mã, sử dụng tiền lẻ không đúng quy định; thực hiện tốt công tác quản lý thu – chi tài chính, quản lý tiền công đức, tài trợ cho di tích và hoạt động lễ hội; triển khai hiệu quả Bộ tiêu chí về môi trường văn hóa trong lễ hội truyền thống.

Ba là, thực hiện nghiêm việc đăng ký tổ chức và thông báo tổ chức lễ hội theo đúng trình tự, thủ tục, thẩm quyền; tăng cường công tác hướng dẫn, kiểm tra, giám sát nhằm kịp thời chấn chỉnh, xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình tổ chức lễ hội.

Bốn là, tổ chức lễ hội bảo đảm đúng bản chất, giá trị truyền thống; phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng dân cư; gắn tổ chức lễ hội với thực hiện nếp sống văn minh; tránh tình trạng tổ chức tràn lan, phô trương, hình thức, gây lãng phí nguồn lực xã hội.

Năm là, đề cao vai trò, trách nhiệm nêu gương của cán bộ, công chức, viên chức và người lao động, nhất là người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, địa phương trong công tác quản lý và tổ chức lễ hội; gương mẫu thực hiện nếp sống văn minh; không tham dự lễ hội trong giờ hành chính khi không được phân công; không tham gia các hoạt động mê tín dị đoan; không sử dụng ngân sách nhà nước, phương tiện, tài sản công trái quy định cho hoạt động lễ hội.

Ủy ban nhân dân tỉnh giao Sở Văn hóa và Thể thao chủ trì hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện; phối hợp với các sở, ngành, địa phương liên quan kịp thời tham mưu, đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh. Các sở, ban, ngành, đoàn thể của tỉnh và Ủy ban nhân dân các xã, phường căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, nghiêm túc triển khai thực hiện, góp phần tổ chức các lễ hội trên địa bàn tỉnh Ninh Bình năm 2026 bảo đảm trang trọng, an toàn, văn minh, tiết kiệm và đúng quy định pháp luật.

Với vai trò cơ quan tham mưu, quản lý nhà nước về lĩnh vực văn hóa, Sở Văn hóa và Thể thao sẽ tiếp tục chủ động phối hợp với các sở, ngành, địa phương tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện, góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý và tổ chức lễ hội trên địa bàn tỉnh. Qua đó, tiếp tục bảo tồn, phát huy giá trị di sản, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, từng bước đưa hoạt động lễ hội trở thành điểm nhấn trong phát triển văn hóa, du lịch và kinh tế – xã hội của tỉnh Ninh Bình./.

HP