Vị thế và tiềm năng phát triển của Ninh Bình

Tỉnh Ninh Bình có diện tích gần 4.000 km2, quy mô dân số hơn 4,4 triệu người, là một trong những tỉnh có quy mô lớn của cả nước, đủ tiềm năng, thế mạnh vươn tầm khu vực và quốc tế. Điều đặc biệt làm nên giá trị của tỉnh Ninh Bình mới chính là sự hợp nhất của những không gian văn hóa và lịch sử đặc sắc: Ninh Bình tự hào với Cố đô Hoa Lư ngàn năm lịch sử, có Quần thể danh thắng Tràng An - Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới. Nam Định là nơi phát tích vương triều Trần hào hùng, cái nôi của tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ và là vùng đất học với truyền thống khoa bảng lừng lẫy. Hà Nam mang trong mình dấu ấn văn hóa Đông Sơn cổ kính, nơi lưu giữ nhiều di tích và lễ hội đậm đà bản sắc. Sự hòa quyện của ba dòng chảy văn hóa này tạo nên một không gian di sản phong phú với hơn 5.000 di tích, là nền tảng phát triển du lịch di sản, công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo.

Về vị trí địa lý, tỉnh Ninh Bình có vị trí địa lý chiến lược quan trọng, là “cửa ngõ” phía Nam Đồng bằng Bắc Bộ, thuộc các hành lang kinh tế: Bắc-Nam (Cao tốc Bắc Nam, Cao tốc Ninh Bình-Hải Phòng, Quốc lộ 1, Quốc lộ 10, Quốc lộ 45); hành lang kinh tế ven biển Vịnh Bắc Bộ và hành lang kinh tế Đông-Tây, kết nối đồng bộ hệ thống giao thông đường bộ, đường sắt và đường biển.

Mặt khác, 3 tỉnh vốn có thế mạnh riêng, nổi trội: Ninh Bình với Trung tâm di sản và động lực đổi mới sáng tạo; Nam Định với Trung tâm văn hóa, giáo dục và tiềm năng kinh tế biển; Hà Nam-Trung tâm công nghiệp công nghệ cao. Giờ đây, các thế mạnh đó được kết nối và bổ trợ, hình thành chuỗi giá trị sản xuất - dịch vụ - du lịch - văn hóa đồng bộ, bền vững và hiệu quả, tạo động lực thúc đẩy Ninh Bình vươn lên mạnh mẽ trong thời kỳ hội nhập và phát triển mới.

Ninh Bình - Điểm đến hấp dẫn của điện ảnh trong nước và quốc tế

Với hệ thống cảnh quan thiên nhiên sơn thủy hữu tình, những di tích lịch sử và kiến trúc độc đáo, trong những năm qua, Ninh Bình trở thành lựa chọn lý tưởng cho nhiều đoàn làm phim trong và ngoài nước. Các bộ phim nổi bật từng được thực hiện tại Ninh Bình có thể kể đến như: Người Mỹ trầm lặng, Thiên mệnh anh hùng; Tấm Cám: Chuyện chưa kể (2016); Kong: Skull Island (2017); Giao Lộ 8675. Các phim truyền hình như: Về nhà đi con, Hương vị tình thân, Vui lên nào anh em ơi… Đặc biệt vừa qua, dự án phim “Hộ linh tráng sĩ - Bí ẩn mộ vua Đinh” đã được khởi động từ tháng 10/2024, khởi quay tại Ninh Bình từ 11/2025 và dự kiến khởi chiếu vào tháng 8/2026. Những bộ phim này đã góp phần quảng bá hình ảnh Ninh Bình, làm nổi bật vẻ đẹp vừa cổ kính vừa hùng vĩ, đồng thời khẳng định tiềm năng phát triển công nghiệp điện ảnh của tỉnh.

Bộ phim “Tấm Cám: Chuyện chưa kể” với bối cảnh cổ trang quay tại Ninh Bình

Dự án phim “Hộ linh tráng sĩ - Bí ẩn mộ vua Đinh”

Trong những năm qua, Ninh Bình được bình chọn là điểm đến của thế giới với nhiều danh hiệu uy tín như: "Điểm đến mới nổi hàng đầu châu Á" (Giải thưởng Du lịch thế giới 2025), "Top 10 trải nghiệm cuốn hút nhất thế giới năm 2024" và "Top 10 điểm đến thân thiện nhất thế giới năm 2023". Gần đây, tạp chí Forbes cũng bình chọn Ninh Bình là một trong 23 điểm đáng đến nhất thế giới, đồng thời Ninh Bình đang định vị thương hiệu là "Điểm đến chiến lược cho du lịch, điện ảnh và lễ cưới cao cấp". 

Tài nguyên phục vụ phát triển công nghiệp điện ảnh

Ninh Bình sở hữu nhiều cảnh quan thiên nhiên độc đáo: Quần thể danh thắng Tràng An, Tam Cốc – Bích Động, Thung Nham, Hang Múa, khu bảo tồn đất ngập nước Vân Long, Vườn quốc gia Cúc Phương, Vườn quốc gia Xuân Thủy… Những không gian này không chỉ là điểm du lịch hấp dẫn mà còn là bối cảnh lý tưởng cho các bộ phim cổ trang và điện ảnh hiện đại.

Về tài nguyên văn hóa - lịch sử, Ninh Bình là vùng đất hội tụ, giao thoa và lan tỏa giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bằng Bắc Bộ. Đến nay, Ninh Bình hiện có 5.071 di tích được kiểm kê, trong đó có 1.106 di tích đã xếp hạng (01 di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, 10 di tích quốc gia đặc biệt, 264 di tích quốc gia và 832 di tích cấp tỉnh). Ninh Bình hiện sở hữu hàng ngàn di sản văn hóa phi vật thể thuộc tất cả các loại hình, trong đó có 40 di sản đã được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, 01 di sản được đưa vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại (Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt); có 17 hiện vật, nhóm hiện vật được công nhận là Bảo vật quốc gia”.

Nghề gốm Bồ Bát

Bên cạnh đó, Ninh Bình là một vùng đất giàu truyền thống với hơn 50 làng nghề truyền thống và gần 200 làng nghề đang gìn giữ nét đẹp xưa. Mỗi làng nghề là một câu chuyện, một “bảo tàng sống” của văn hóa, từ đá mỹ nghệ Ninh Vân – trầm mặc và tinh tế, cói Kim Sơn bền bỉ qua năm tháng, đến thêu ren Văn Lâm, Thanh Hà thanh nhã, hay gốm Bồ Bát, Quyết Thành mộc mạc mà cuốn hút. Đặc biệt, những chiếc trống Đọi Tam ngân vang, mây tre đan Hoàng Đông mộc mạc, sản phẩm đồng Ý Yên, Nam Ninh… đều chứa đựng hơi thở của đời sống và tâm hồn con người nơi đây.… Song song với việc bảo tồn di sản, tỉnh cũng chú trọng đầu tư kiến tạo những không gian văn hóa mới theo lối kiến trúc cổ như Phố cổ Hoa Lư, Khu kiến trúc nhà cổ Cố Viên Lầu, Đàn Kính Thiên… Những công trình này vừa mang giá trị thẩm mỹ, vừa mở ra cơ hội lớn cho điện ảnh, đặc biệt là phim cổ trang, đồng thời trở thành những điểm nhấn thu hút du khách khi đến với Ninh Bình.

Các hoạt động xúc tiến điện ảnh trong nước và quốc tế

Trong thời gian qua, với mục tiêu nhằm quảng bá điểm đến du lịch, tiềm năng bối cảnh quay phim, thu hút các hãng phim quốc tế đến Việt Nam thực hiện quay các bộ phim có sức hút lớn, thúc đẩy thu hút khách du lịch quốc tế đến Việt Nam nói chung và tỉnh Ninh Bình nói riêng, đoàn công tác của tỉnh Ninh Bình đã tham gia cùng đoàn công tác của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức Chương trình Xúc tiến Du lịch - Điện ảnh Việt Nam tại Hoa Kỳ với chủ đề “Việt Nam - Điểm đến mới của Điện ảnh thế giới” (tháng 9/2024); tham dự Liên hoan phim quốc tế Busan 2024 tại thành phố Busan, Hàn Quốc (tháng 10/2024); tháng 12/2024, phối hợp với Hiệp hội Xúc tiến Phát triển Điện ảnh Việt Nam (VFDA) tổ chức Diễn đàn “Chỉ số thu hút đoàn làm phim và Môi trường Sản xuất phim tại Việt Nam”. Tại Diễn đàn, tỉnh Ninh Bình được tôn vinh đứng trong top 10 địa phương có chỉ số thu hút đoàn làm phim cao trong bản xếp hạng chỉ số PAI. Đặc biệt năm 2024, UBND tỉnh Ninh Bình và Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam đã tổ chức chương trình ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác về xúc tiến phát triển công nghiệp điện ảnh tại tỉnh Ninh Bình với thời gian hợp tác là 12 năm, từ năm 2024 đến năm 2035. Biên bản ghi nhớ là cơ sở để tỉnh triển khai tổ chức thực hiện các hoạt động cụ thể để thu hút làm phim, tổ chức các sự kiện nghệ thuật điện ảnh và phát triển công nghiệp điện ảnh tại tỉnh Ninh Bình.

Ông Nguyễn Mạnh Cường-PGĐ Sở VHTT tỉnh Ninh Bình (ngoài cùng bên trái) tham gia đoàn công tác của Bộ VHTTDL xúc tiến du lịch, điện ảnh tại Hoa Kỳ năm 2024

Ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa UBND tỉnh Ninh Bình và Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam. Ảnh: Báo và PTTH Ninh Bình

Mục tiêu và phương hướng trong giai đoạn tới

Hướng tới năm 2030, Ninh Bình đặt mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương với bản sắc của một đô thị di sản xanh, đồng thời vươn lên giữ vai trò trung tâm lớn về du lịch, công nghiệp văn hóa và đặc biệt là công nghiệp điện ảnh. Đây là định hướng chiến lược nhằm khai thác tối đa tiềm năng về cảnh quan, di sản và không gian sáng tạo mà địa phương đang sở hữu.

Để đạt mục tiêu này, tỉnh ưu tiên thu hút các sự kiện điện ảnh quy mô quốc gia và quốc tế, tạo môi trường giao lưu, hợp tác giữa các đạo diễn, nhà sản xuất, biên kịch, diễn viên và cộng đồng làm phim. Việc tăng cường sự hiện diện của Ninh Bình trên bản đồ điện ảnh thế giới cũng góp phần quảng bá mạnh mẽ hình ảnh vùng đất di sản tới công chúng.

Song song với đó, tỉnh đang xây dựng cơ chế và chính sách đặc thù để phát triển công nghiệp điện ảnh, bao gồm ưu đãi về đất đai, hỗ trợ hạ tầng và thúc đẩy hợp tác công - tư. Ninh Bình hướng tới hình thành hệ sinh thái điện ảnh hiện đại với trường quay, trung tâm kỹ xảo, dịch vụ hậu kỳ và cơ sở đào tạo nguồn nhân lực chuyên nghiệp.

Đồng chí Trần Song Tùng, UV BTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh tặng quà lưu niệm cho các nhà làm phim, nghệ sĩ nổi tiếng của Ấn Độ tại Hội nghị quốc tế “Ninh Bình - điểm đến chiến lược cho du lịch, điện ảnh và lễ cưới cao cấp” năm 2025

Một nhiệm vụ quan trọng khác là đổi mới phương thức xét duyệt, quảng bá và phát hành phim trên nền tảng số, đồng thời mở rộng hợp tác với các hãng phim quốc tế. Ứng dụng công nghệ số được kỳ vọng tạo bước đột phá trong truyền thông, lan tỏa mạnh mẽ giá trị văn hóa - du lịch của địa phương.

Với định hướng dài hạn và quyết tâm đổi mới, Ninh Bình đang từng bước khẳng định vị thế “vùng đất của điện ảnh” – nơi giao thoa giữa di sản văn hóa nghìn năm, thiên nhiên kỳ vĩ và nền công nghiệp sáng tạo đang phát triển mạnh mẽ./.

Nguyễn Thành Đức, Phòng Quản lý Văn hóa