Chào mừng bạn đến với Website Sở Văn hóa và Thể thao Tỉnh Ninh Bình.

Công tác kiểm kê, bảo quản hiện vật ở Bảo Tàng Ninh Bình

(29/12/2017 03:55:27)

Bảo tàng Ninh Bình là đơn vị sự nghiệp văn hoá thuộc loại hình bảo tàng tổng hợp, có chức năng nghiên cứu, sưu tầm, kiểm kê bảo quản, trưng bày tuyên truyền phát huy tác dụng các di sản lịch sử, văn hoá và thiên nhiên Ninh Bình.

     Luật Di sản văn hóa của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành năm 1992 nêu rõ: Bảo tàng là nơi bảo quản và trưng bày các sưu tập về lịch sử tự nhiên và xã hội (sau đây gọi là sưu tập) nhằm phục vụ nhu cầu nghiên cứu, giáo dục, tham quan và hưởng thụ văn hóa của nhân dân.

     Bảo tàng Ninh Bình là đơn vị sự nghiệp văn hoá thuộc loại hình bảo tàng tổng hợp, có chức năng nghiên cứu, sưu tầm, kiểm kê bảo quản, trưng bày tuyên truyền phát huy tác dụng các di sản lịch sử, văn hoá và thiên nhiên Ninh Bình.

      Một trong những khâu công tác chuyên môn, nghiệp vụ rất quan trọng của bảo tàng là kiểm kê, bảo quản hiện vật. Đây là khâu công tác đặt nền móng cho các hoạt động tiếp theo của bảo tàng sau khi các hiện vật đã được sưu tầm về bảo tàng. Là hai khâu công tác quan trọng nhưng hết sức thầm lặng vì nó được thực hiện tại phòng chuyên môn của bảo tàng, mà cụ thể là phòng kho bảo quản.

      Kiểm kê hiện vật tức là ghi chép những dữ liệu chính của hiện vật từ hình ảnh, kích thước, màu sắc, trọng lượng, nơi tìm thấy, người tìm thấy, người sở hữu, nơi sản xuất, người sản xuất, nước sản xuất, tình trạng, niên đại, giá trị kinh tế, mức độ hiếm quý… Và đặc biệt là cho số thứ tự để hiện vật chính thức là sở hữu của Bảo tàng. Tất cả các chi tiết nói trên hình thành nên lý lịch cho một hiện vật. Đó là cơ sở ban đầu cho việc nghiên cứu hiện vật. Làm tốt công tác này sẽ góp phần rất lớn vào việc bảo tồn và phát huy giá trị hiện vật.

     Sau khi kiểm kê, hiện vật sẽ được phân loại, sắp xếp theo nguyên tắc bảo tàng học để tạo thuận lợi cho việc truy cập, tìm kiếm hiện vật. Việc cập nhật thông tin mới về hiện vật, bổ sung các bài nghiên cứu về hiện vật… cũng là công việc của nhân viên kiểm kê.

     Hiện nay, Bảo Tàng Ninh Bình đã sưu tầm và sở hữu hơn hai mươi hai nghìn hiện vật thuộc nhiều đề tài khoa học với sự đa dạng của chất liệu, sự phong phú về kiểu dáng, kích thước. Các hiện vật, sau khi sưu tầm về bảo tàng, được cán bộ chuyên môn bảo quả tạm thời, phân loại, đánh số tạm thời. Sau đó, các cán bộ lựa chọn các hiện vật tiêu biểu, đáp ứng đầy đủ tiêu chí của hiện vật bảo tàng (đầy đủ thông tin như tên, tính năng, ý nghĩa của hiện vật, tên người cung cấp hiện vật, không gẫy nát hỏng hóc quá...). Từng hiện vật được lập hồ sơ nhập kho bảo quản như:

     1. Lý lịch: Các hiện vật được lập bản lý lịch với đầy đủ các thông tin như: Tên, chất liệu, kích thước, trọng lượng, ý nghĩa, người cung cấp (Chủ sở hữu trước đây của hiện vật), màu sắc, hiện trạng (lành hay gẫy, nát, hư hỏng mức độ nào...), người sưu tầm, những thông tin của hiện vật có liên quan đến một sự kiện, một nhân vật nào đó trên mảnh đất Ninh Bình...

     2. Đăng ký vào sổ Kiểm kê bước đầu (Tức sổ cái của bảo tàng theo thứ tự ngày, tháng, năm sưu tầm hiện vật); Đăng ký vào sổ Phân loại hiện vật theo các chất liệu khác nhau như: Đồ mộc (Hiện vật làm từ mây tre đan, đồ gỗ...), đồ dệt (Hiện vật làm từ vải, quần áo, chiếu cói, đay, các loại sợi), đồ kim loại (Hiện vật làm từ sắt, đồng, vàng, bạc, các kim loại khác), đồ da (Hiện vật làm từ da các loại động vật), đồ nhựa (Hiện vật làm từ các loại nhựa), hội hoạ (Các bức tranh vẽ trên các chất liệu khác nhau), đồ sành sứ (Hiện vật làm từ đất nung, sành, sứ...), đồ giấy, phim ảnh...

     3. Đánh số hiện vật: Các hiện vật được đánh số theo thứ tự từ một đến hết. Các hiện vật của các bảo tàng đều được đánh số theo mẫu chung của Cục Di sản văn hoá hướng dẫn. Trên mỗi hiện vật có ký hiệu tên bảo tàng sở hữu hiện vật, số kiểm kê và số phân loại. Việc đánh số hiện vật nhằm quản lý, bảo vệ được khoa học, giúp quá trình tra tìm hiện vật, quản lý và bảo quản hiện vật được thuận tiện.

     4. Lập hộ chiếu, phiếu, phích hiện vật: Các công tác này nhằm giúp công tác kiểm kê, bảo quản và di chuyển hiện vật được khoa học, thuận lợi. Đồng thời cũng phục vụ đắc lực công việc tra cứu, nghiên cứu và trưng bày hiện vật.

     Bảo quản hiện vật là khoa học nghiên cứu quy luật biến đổi chất lượng của di sản văn hoá nhân loại và những di tồn của hiện tượng thiên nhiên trong khoa học tự nhiên, là khoa học nghiên cứu nhằm ngăn chặn và làm chậm quá trình biến đổi chất, khống chế và hạ thấp tốc độ biến chất, tiến hành phòng và chữa một cách tổng hợp sự hư hỏng và biến dạng của hiện vật, chống lại sự phá hoại của thiên nhiên đối với hiện vật. Nói một cách ngắn gọn, công tác bảo quản là công tác tu sửa, phục dựng và dùng các biện pháp hoá, lý nhằm kéo dài tuổi thọ của hiện vật tại bảo tàng.

     Hiện tại Bảo Tàng Ninh Bình đang bảo quản hơn hai mươi hai nghìn hiện vật. Dù diện tích các phòng kho rất chật hẹp nhưng được sự quan tâm chỉ đạo của Lãnh đạo Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch, sự linh hoạt sáng tạo của Ban Giám đốc Bảo tàng, các hiện vật được bảo quản khá khoa học. Cụ thể:

     1. Tất cả các hiện vật được phân loại theo chất liệu và lưu giữ trong từng kho bảo quản như kho hiện vật thể khối, hiện vật giấy, hiện vật phim ảnh. Các hiện vật có kích thước nhỏ, trọng lượng nhẹ lưu giữ ở các tầng phía trên. Các hiện vật kích thước công kềnh, trọng lượng nặng bảo quản ở kho tầng trệt. Đặc biệt, một số hiện vật có kích thước quá lớn xong dễ bảo quản thì bảo quản ở những kho tạm thời (Hiện vật đồ đá, ván mộ cổ...).

     2. Tất cả hiện vật đều được sắp đặt, trưng bày trong các tủ kính, giá kệ, hòm gỗ, hòm sắt. Được sắp xếp gọn gàng, khoa học, dễ tìm.

     3. Các hiện vật thường xuyên được cán bộ có chuyên môn nghiệp vụ vệ sinh, bảo quản, tuy nhiên do điều kiện hạn chế nên việc bảo quản chỉ ở mức độ mà đơn vị cho phép. Một số hiện vật chất liệu đặc biệt như phim, ảnh, giấy được bảo quản trong tủ chống ẩm, đảm bảo an toàn với mọi tình huống thời tiết và chống sự xâm hại của côn trùng. Một số phòng kho được trang bị máy điều hoà nhiệt độ để đảm bảo độ ẩm trong kho tránh ẩm mốc, mối mọt cho các hiện vật. Do điều kiện chật hẹp về diện tích một số lớn hiện vật còn “bị nhốt” trong các hòm giấy, hòm tôn và xếp chồng các hòm lên nhau làm ảnh hưởng đến công tác nghiên cứu, tra tìm và bảo quản hiện vật.

     Bên cạnh những cố gắng lớn trong việc sưu tầm, kiểm kê và bảo quản hiện vật, Bảo Tàng Ninh Bình cũng ưu tiên đến công tác cán bộ. Các cán bộ phụ trách các kho hiện vật đều tốt nghiệp đại học ngành bảo tàng, trường đại học Văn hoá Hà Nội; là những cán bộ tuổi đời trẻ nhưng tâm huyết với nghề, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, biết vượt khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ.

    Kiểm kê, bảo quản hiện vật bảo tàng là hai khâu công tác rất quan trọng, đây là một công việc thầm lặng, đòi hỏi người cán bộ thực hiện công tác này phải có trình độ chuyện môn, nghiệp vụ, có lòng say mê nghề nghiệp, chăm chỉ và siêng năng. Trong những năm qua, được sự quan tâm của Lãnh đạo Sở cả về nguồn nhân lực tăng cường cho công tác kiểm kê, bảo quản; cả về những trang thiết bị phục vụ công tác bảo quản, Bảo Tàng Ninh Bình đã thực hiện tốt những nhiệm vụ mang tính “thầm lặng” này nhằm bảo quản tốt những hiện vật đã sưu tầm (Có những hiện vật được sưu tầm từ năm 1959) phục vụ công tác nghiên cứu, trưng bày, phố biến và giáo dục.

                                                                                                                                                                                                                                                    Nguyễn Xuân Khang   

                                                                         Giám đốc Bảo Tàng Ninh Bình